Pri Ula Reformeti.

Me remarkis ke pos 1924—quale la vortari da Luther H. Dyer atestas lo—Ido subisis kelka chanji stranja: dubo divenis dubito, patro divenis genitoro, delico divenis delicio, artilrio divenis artilerio, e.c. Me esis partikulare kurioza pri dubo e delico, do yen mea analizo.

Unesme, me informez vu ke dubo ed anke delico venas de la Latina: dubium e delicium. Or, la du kontenas «i» final en la Latina ma ne en Ido. Pro quo ne en Ido? La sequanta analizo demonstros ke la pioniri fakte remplasigis la maxim multa «-ium» final per «-o» final, supresante la «i». To do demontras ke dubo e delico esas tote justa vorti, ma ne delicio.

IDO DI LA PIONIRI (Dyer 1924).

Vorti kustumal:

chromium = kromo
delicium = delico
delirium = deliro
dubium = dubo
endocardium = endokardo
equilibrium = equilibro
magnesium = magnezo
microscopium = mikroskopo
natrium = natro
palladium = palado
prothallium = protalo
rubidium = rubido
ruthenium = ruteno
tellurium = teluro
titanium = titano
uranium = urano
vanadium = vanado
ytterbium = yiterbo
yttrium = yitro

Greka vorti:

bacterium = bakterio (baktērion)
ciborium = ciborio (kibōrion)
epithalamium = epitalamio (epithalamion)
geranium = geranio (geranion)
gymnasium = gimnazio (gymnasion)
lycopodium = likopodio (lykopodion)
scholium = skolio (scholion)
stadium = stadio (stadion)
trapezium = trapezo (trapeza)

Konflikti:

aluminium = aluminio (alumino)
aquarium = aquario (aqu-aro)
herbarium = herbario (herb-aro)
honorarium = honorario (honor-aro)
terrarium = terario (ter-aro)
Vaccinium = vacinio (vacino)
vivarium = vivario (viv-aro)

IDO DI LA «MODERNI» (Pos Dyer).

dubium = dubito* vice dubo (?)
delicium = delicio* vice delico (?)

Konkluzo.

La reformi pos Dyer esas neutila nekoherantaji qui nule plubonigas nia linguo. Advere, la vorti dubo e delico tote sequas la logiko di la pioniri e, konseque, la logiko di la nuna Ido. Pro to, ni forjetez la du reformeti e ni uzez la vorti quale la pioniri adoptis li.

Quon vu opinionas? Voluntez komentar sube! 🐮

Published by

Gilles-Philippe Morin

Saluto! Me nomesas Gilles-Philippe. Me evas 19 yari. Me esas viro. Me habitas Kanada. Me studias medicino. Me parolas la Franca e la Angla. Me pleas piano. Pro quo vu duras lektar co? Bonvenez!

Komentez