Pri «matro» e propozo

Me havas nova propozo. Me analizis la sequanta artikli pri «matro» e «patrino», skribita e til la adopto di «matro»:

Progreso, II, 144 (propozo)
Progreso, II, 145
Progreso, II, 632
Progreso, II, 666
Progreso, II, 682
Progreso, III, 145
Progreso, IV, 26
Progreso, IV, 143
Progreso, IV, 226
Progreso, IV, 690 (adopto)
Progreso, VI, 535 (precizigo)

Yen omna argumenti, quin me povis extraktar:

(1) Estetiko: «matro» esas min «artificala» kam «patrino». On uzis ta argumento kande «patro» ankore ne esis «patrulo».
(2) Internacioneso: «matro» esas tre internaciona [DEFIRS], t.e. tam internaciona kam «patro».
(3) Vortifado: matro esas specala koncepto, quan on trovas en vorti tal quala «matrala linguo» (qua ne signifikas «genitorinala linguo»); ol do havas signifiko praktikala plu kam nur genitorala o genitala.
(4) Distingo: matro havas unika rolo ed unika relato kun sua filio, quan ne generale havas simpla «patro femina» (segun la genro-neutrigo, qua eventis pos ta argumento, patro ne havas ta unikeso).
(5) Historio: la koncepto di «matroyuro» aparis, segun ciencisti, ante la koncepto di «patroyuro».

To esas omno. Or, en 2017, yen quante ta argumenti valoras:

(1) «Estetiko» valoras nulo e nultempe esis argumento valida en la L.I. Nur importas unsenceso, reversebleso, internacioneso ed eufonio. Argumento nihila.

(2) «Matro» esas ankore tre internaciona ed esos ankore tre internaciona. Argumento valida.

(3) Louis Couturat bone demonstris, ke on povas dicar «genitorala linguo» (patrala linguo) o «patriala linguo», qua esus plu justa. Tamen lu agnoskis, ke la matreso simbolala importis, specale por konservar la sentimento originale transmisita. Argumento mivalida.

(4) Ta argumento, qua forsan esis tote apta en la frua dek-e-duesma yarcento, esas nun tote sexuista ed arkaika specale konsiderite, ke nun multa familii esas homeosexuala e havas du matri o du patri. Ni ne konsiderez la patro nur kom spermizinto e la matro kom parturinto! Genitoreso esas multe plu komplexa e multe plu bela kam to, e singla genitoro devas havar la sama graveso. Argumento nihila.

(5) Konsiderar ta argumento esis grava eroro da nia Pioniri. La sudicanta «ciencisti», qui propagis ta teorio, esis fakte pseudociencisti. Esas nula pruvo pri ta asertita anteeso, e regretinde plura feministi uzas lu ankore por defensar feminismo… Argumento nihila.

Konseque, restas nur 1,5 argumenti por suportar «matro»: internacioneso e vortifado. Or la unesma ne esas sata por suportar «matro» [EFIS] apud «frato» [EFIS] plu kam «soro» [eFIS] apud «frato» [EFIS]—ta «soro» qua, ni ne obliviez, propozesis samtempe kam «matro»—e la duesma ne suportas «matro» kom sinonimo di «genitorino» (patrino), ma plu juste kom vorto kun specala senco (sentimentala equivalanto).

La klarigo en Progreso VI explikas, kande uzar «matro» vice «patrino»:
— Se on deziras expresar logikala simetrajo di «patrulo», on uzez «patrino»;
— Se on deziras expresar sentimentala equivalanto di «patrino», on uzez «matro», quale on uzas «amazono» vice «kavalkerino» e «viro» vice «homala adulto».

Do, se on adoptis «matro» e pose decidis, ke on remplasigis «patrulo» da «patro» e «patro» da «genitoro» [eFISL], pro quo on ne facus lo sama kun «frato»?

— «fratulo» divenez «frato»;
— «fratino» divenez «soro» [eFIS]
— «frato» divenez «germano» [eFISL]

«genitoro» esas joko en la Franca, ma to ne importas. Lu esas anke esence yurala (o biologiala) vorto en la Franca ed en la Angla, ma to ne importas, nam lu esas generala en la Italiana ed en la Latina (e tote darfas esar tale en nia linguo). Simile, «germano» esas yurala en la Angla (german), en la Franca (germain), en la Italiana (germano/a) ed en la Hispana (germano/a), ma lu esas generala en la Hispana (hermano) ed en la Latina (germanus) (e tote darfas esar tale en nia linguo).

Se on timas konflikto pro «dusenceso» (kun la mayuskuloza «Germana»), on simple povus vice lu adoptar «hermano», qua prenas la ortografio Hispana, e qua deformas la vorto originala tam bone kam «gulfo» e «fijo».

Ma ti qui tro pavoras ne obliviez: cheko e Cheko, goto e Goto, romano e Romano, franko e Franko, galo e Galo, togo e Togo, buro e Buro, budo e Budo, monako e Monako, e.c.

Do yen mea propozo: ni imitez «patro», «matro» e «genitoro» kun «frato», «soro» e «germano». Multe plu internaciona kam la stranja «fratulo» e «fratino», e multe plu kurta ed utila! 🐮

Published by

Gilles-Philippe Morin

Saluto! Me nomesas Gilles-Philippe. Me evas 19 yari. Me esas viro. Me habitas Kanada. Me studias medicino. Me parolas la Franca e la Angla. Me pleas piano. Pro quo vu duras lektar co? Bonvenez!

Komentez