Pri la radiki finanta per i (IV, 227)

Ante la decido 57 di l’Akademio, on evitis maxime posible la radiki finanta per i senacenta, pro ke on obligesis vicigar (remplasigar) ol per y ; ma nun on povus restaurar ol en vorti, ube sa (lua) manko aparas kom ecepto, kompare a l’internaciona formi o derivaji. Exemple : spaciospecioprincipiopatricio (quo permisus adoptar patrico en teknikala senco, D. Patrize korelativa a matrico) ; kp. gracio.

Me propozas la sequanta regulo : On adoptez la i, se la vorto primitiva posedas ol internacione : ex. ordinaria ; o se la radiko posedas ol internacione en internaciona derivaji : ex. komercio pro komerciala.

To havus l’avantajo, ke la novici en Ido ne esus tentata pronuncar spacalaspecala, e. c. quale spakalaspekala.

On devas anke atencar l’adjektivi en -ara : ti qui korespondas a L. -arius devas finar per -aria (ex. : ordinariasekundaria ; kp. : sedentaria) ; ti qui korespondas a L. -aris devas finar per -ara (ex. : populara).

Rimarko (Remarko). — Supresante i maxim ofte pos c, ni sequis lego fonetikala, qua efektigis generale ta supreso en nia lingui ¹. Esas vera ke ol reaparas (riaparas) ofte en la derivaji. Ma spacalaspecalakomercala, esus sat rekonocebla (rikonocebla) e sat proxima a la naturala formi. Pri l’avantajo, ke la novici ne pronuncus c quale k, on ne povas obtenar ol omnaloke ; on havos ankore vorti quale avancarpronuncar, e. c., e. c., di qui la novici devos lernar la korekta pronuncado ; ed on povus asertar sen paradoxo, ke li lernos ol tante plu rapide, ke le kompinuri caco esos plu frequa ; e por to formi quale spacalaspecala esas plu utila kam nociva. On adjuntez, de la fonetikala vidpunto, ke la multigo di radiki finanta per -i multigus la plurali per -ii, neagreabla, precipue pos c (spaciispecii…), e la derivaji per -iino-iilo (komercisto esas certe plu komoda kam komerciisto). Cienco e. c. esas ya plu agreabla kam ciencio, precipue pro cienciicienciisto !

  1. Fakte, la kombinuro L. ti divenis ofte simpla c en nia lingui ; do la c quaze kontenas ja la i.

  1. On repulsas chanjar spacospeco, e c. ad spaciospecio, e c. (IV, 227).

Pose, on tamen chanjis delico ad delicio. Nu, pro quo nur ita vorto ?

Published by

Gilles-Philippe Morin

Saluto! Me nomesas Gilles-Philippe. Me evas 19 yari. Me esas viro. Me habitas Kanada. Me studias medicino. Me parolas la Franca e la Angla. Me pleas piano. Pro quo vu duras lektar co? Bonvenez!

Komentez