Pri «Ficho».

Me deziris klarigar la senco di la vorto «ficho». Me do serchis lua adopto en la revuo Progreso. Yen lu (Progreso, V, p. 484):


Ficho [DEFRS] = D. FischeSpielmarke; E. fish; F. fichejeton; I. gettonemarca; R. fishka; S. ficha. — Lud-marko ne esus justa, nam ta objekto ne uzesas nur en ludi; on havas ex. fichi di prezenteso, qui pagesas a la membri di konsilantaro, qui asistis singla kunveno.


On trovas la sama remarko che Dyer (cf. ficho).

La termino fichi di prezenteso venas direte de la Franca jeton de présence.

En la dicionario Franca quan uzis Pesch (edituro di 1928), me trovis la yena defini:

Ek ta defini, on povas extraktar 3 defini:

  1. (fiche) Stifto.
  2. (fiche) Marko fixigita sur ulo.
  3. (jeton) Peco de metali, de ivoro, medalioforma, quan on uzis olim por kalkular.

On quik eliminez la unesma senco di «fiche», nam lu ja reprezentesas da la vorto «stifto». Tamen, la justa defino (od un ek la justa defini) certe trovesas en la duesma senco, nam altrakaze on ne tradukabus «ficho» a la Franca…

Pluse, la propra senco di «jeton» ja esis obsoleta, quale lon mencionas la defino. Esus do neposibla ke on adoptis ta senco, adminime sole. La senci adoptita esis do la senci analoga.

Do ni extraktez plusa defini ek la du lasta senci:

  1. (fiche 2) Lamo de ivoro, de osto, de perlomatro, qua uzesas por notar, dum partio, la punti quin singlu ganas, e qui pagesas ye la fino di ludo.
  2. (fiche 2) Karto sur qua on skribas la tituli di la verki di biblioteko, di la noti, di la dokumenti, quin on klasifikas alfabetale, en buxi, por rekursar a lu kande on bezonas tala verko, tala dokumento.
  3. (fiche 2) Karto qua uzesas por transmisar a borsagento, en borso, la imperi komprar o vendar di kliento.
  4. (jeton 1) Mikra peco de metalo, de ivoro, qua uzesas por notar en ludo.
  5. (jeton 1Ficho di prezenteso: sorto di medalii quin on donas, en ula societi, a singla membri qui asistas la kunsidi.
  6. (jeton 1) (per extenso di la senco) Honorarii pagata po singla kunsido quan on asistis.
  7. (jeton 1) Mikra instrumento per qua on verifikas kad la tipi di imprimado esas ya samanivela.

Nu, on povas quik konsiderar la senci 1, 4 e 5 kom justa (1 e 4 esante sinonimi) segun la defino en Progreso. Tamen, esas kelka detali interesanta:

  • La defino di Progreso mencionas ke «ficho» esas ula objekto.
  • La defino di Progreso donas «ficho di prezenteso» kom exemplo, ne nur kom duesma senco.

Me do eliminas la senco 6 (honorarii ne esas objekto) e la senci 2, 3 e 7 (karto ed instrumento tote ne esas objekti simila a medalio). Tamen, restas nula senco cetera, mem se la uzo di «ex.» en la remarko indikas lo kontrea…

Me do komparez kun altra vortaro, la tildata Petit Robert:

ficho (jeton)

  1. Peco plata ed ordinare ronda, olim uzata por kalkular, qua reprezentas, nuntempe, ula valoro o numero di ordino. Ficho de ivoro, de metalo. Fichi qui uzesas por notar la punti en ludo.ludmarko. Fichi e plaki qui uzesas kom riskajo en ruleto. Ficho di telefonilo. Fichi numerizita, uzata en banki, e.c. Ficho di kontrolo: ficho qua uzesas por kontrolar la prezenteso di persono (gardisto, soldato, laboristo…) en lua laboreyo.
    • (specale) Ficho di prezenteso: peco livrata a singla membri prezenta di konsilantaro, di asemblitaro, qua simbolizas honorarii o rimborso di spenso. (per extenso) Ta honorarii. Fichi di prezenteso atribuata a la membri di konsilantaro di administro di societo anonima.

Le Petit Robert ofras nur un senco generala a «jeton»! Nu, la defini semblas tote apta e certe plu kompleta kam la streta defino da Pesch, qua inkluzas nur la senci 1 e 4 (kontredicante la remarko en Progreso). Me do konkluzas ke la defino (sura) da Le Petit Robert esas la maxim adoptenda. 🐮

Published by

Gilles-Philippe Morin

Saluto! Me nomesas Gilles-Philippe. Me evas 19 yari. Me esas viro. Me habitas Kanada. Me studias medicino. Me parolas la Franca e la Angla. Me pleas piano. Pro quo vu duras lektar co? Bonvenez!

Komentez