Me Aceptas «Komputero»!

Fine, me decidis abandonar «komputatoro» por komputero.

komputer-o*: computer (device); -isto: computer professional; -uz-(ad)o: computing; -o-cienc-o: computer science; -isto: computer scientist; -linguo: computer language; portebla -o: portable computer; sur-tabla -o: desktop computer; quantum- -o: quantum computer; super- -o: supercomputer. Def.: Mashino programizebla di traktado dil informo, komandata da programi konservata en memorado, qua aceptas donaji strukturoza, traktas li segun reguli definita e produktas automate rezultajo kom rendimento. — DEIRS

Me remplasigas «komputatoro» per komputero nam la vorto venas de la Latina verbo computare (kalkular), qua ne ankore esas uzata ecepte en kontar, do la distingo teknikala pri elektronal aparati (per -atoro) ne semblas utila. Mem la telefonili e la kalkulili esas nun elektronal aparati. Fakte, preske omna elektronal aparati nun esas komputili e la vorto esas nun tante ubiqua ke me vidas nula utileso konsiderar lu irgamaniere ecepte kom vorto generala.

(En Esperanto, komputar esas komputikomputero (aparato) esas komputilo.)

Aktualigo ye la 22-ma di decembro 2016: Me komencale suportabis «komputilo» ma pos diskutado en la apliko Telegram, me fortunoze renkontris Idisto, Igor Vinogradov (@Lektem), qua savigis da me ke la senco di la sufixo -er- diferas inter la vortari da Dyer (1924) e la Kompleta Gramatiko (1925). Che Dyer, on restriktas la sufixo a la homi, al animali ed a la planti (do a la vivanti). Tamen, en la Kompleta Gramatiko on aceptas lu por la objekti. Astonante, la Complete Grammar (1919) suportas la senco di la Kompleta Gramatiko… Tale, kroz-navo esas krozero, quale lon demonstras la sequanta paragrafo de la Kompleta Gramatiko:

«Ta sufixo aplikesas anke a nomi di bestii o di objekti qui esas karakterizata da specal ago kustumala: reptero, ruminero, rodero, klimero; remorkero, krozero, flotacero (Vid. sufixo -il).»

(Kompleta Gramatiko, Duesma Parto: Vortifado, Sufixi (ed-ig), sub «-er-». La emfazo esas da me.)

Pluse, yen la supere mencionata paragrafo pri la sufixo -il-:

«-il- indikas instrumento (o implemento) : on brosas per brosilo, on pektas per pektilo; ma –er indikas aganto: remorkero remorkas per su ipsa

(Kompleta Gramatiko, Duesma Parto: Vortifado, Sufixi (ik-yun), sub «-il-». La emfazo esas da me.)

Pro ke «computer» esas automat aparato qua exekutas algoritmi e programi per su ipsa, me do kredas, ke komputero esas plu justa kam komputilo del vidpunto di la Kompleta Gramatiko. Me konsideras ta libro kom prizentanta la maxim bona uzado e la maxim bona stilo di Ido, do me sequez lu.

Aktualigo di la 8-ma januaro 2016: Hiere, me trovis *skanita originalo di la dicionarii di Dyer. Me jus remarkis, ke la defino di la sufixo -er- esas tre nekompleta. Yen la originala defino (p. XII):

-er-: denotes a person occupied in a customary though not professional activity or occupation: fum-ero, smoker (one who habitually smokes); dans-ero, dancer (but not a professional); fotograf-ero, an amateur photographer. This suffix is also used for animals (or even things) to denote characteristic action: rept-ero, a reptile (cf. -ajo with intransitive verbs); rod-ero, a rodent; klim-ero, a climber (a plant, for instance, which has a tendency to climb). Note: It differs from the present participle in that it refers to an habitual act, while -anto indicates a person performing a mere act at the present time. A dans-anto, is simply a person now dancing (possibly one who never danced before); dans-ero, refers to a person accustomed to dance (though not professionally; cf. -ist).

Do, la defino di Dyer anke inkluzas kozi.

Aktualigo di la 9-ma januaro 2016: Me jus trovis modela vorto por komputer/o* (vice komput/er/o*): revolver/o. Lu esas internaciona, DEFIRS-vorto, dum ke komputer/o* esas DEIRS; lu venas de la Angla (revolver), tale quale komputer/o*; lu venas de Angla verbo—to revolve—, tale quale komputer/o*; lu venas de Latina verbo (revolvero), tale quale komputer/o*; lu esas plu internaciona kam sua origina verbo (nur Angla), tale quale komputer/o*; lu finas per la pseudosufixo -er/o, tale quale komputer/o*; lu esas oficala ed olda vorto (on ja adoptabis lu en 1908). Konseque, me ne plus kredas ke komputer/o* esas stranjajo. 🐮

Published by

Gilles-Philippe Morin

Saluto! Me nomesas Gilles-Philippe. Me evas 19 yari. Me esas viro. Me habitas Kanada. Me studias medicino. Me parolas la Franca e la Angla. Me pleas piano. Pro quo vu duras lektar co? Bonvenez!

2 thoughts on “Me Aceptas «Komputero»!”

Komentez